Zo leren wij kinderen schaken

Schaken leer je niet alleen uit een boek. Je leert door te kijken, te proberen, fouten te maken, oplossingen te ontdekken en natuurlijk door veel te spelen.

Tijdens onze jeugdlessen werken we daarom steeds met een combinatie van uitleg, oefenen en spelen.

De trainer introduceert bijvoorbeeld een nieuw onderwerp op het schaakbord. Daarna gaan de kinderen er zelf mee aan de slag met oefeningen en opdrachten. Vervolgens proberen ze wat ze geleerd hebben toe te passen in een echte partij.

Zo wordt schaakkennis stap voor stap een echte schaakvaardigheid.

We werken met de Stappenmethode

Voor onze jeugdopleiding gebruiken we de internationaal toegepaste Stappenmethode. Deze Nederlandse schaakmethode wordt sinds 1987 gebruikt bij schaakverenigingen en op scholen en bestaat uit zes opeenvolgende niveaus.

Bekijk de officiële website van de Stappenmethode

Kinderen beginnen bij de basis en krijgen geleidelijk steeds moeilijkere schaakproblemen voorgeschoteld.

Bij de eerste stappen gaat het bijvoorbeeld over het goed gebruiken van de stukken, aanvallen en verdedigen, schaak geven en mat zetten. Later komen tactische mogelijkheden, combinaties, vooruitdenken, openingen, eindspelen en strategie aan bod.

Iedere nieuwe stap bouwt voort op wat een kind al heeft geleerd.

Hoe ziet een jeugdavond eruit?

Een jeugdavond bestaat niet uit een uur stil boven een werkboek zitten. Integendeel.

Een typische avond ziet er ongeveer zo uit:

♟ Korte uitleg
De trainer behandelt een nieuw schaakonderwerp en laat voorbeelden zien.

♟ Zelf ontdekken
De kinderen lossen stellingen en schaakproblemen op en oefenen wat ze zojuist hebben geleerd.

♟ Samen bespreken
Waarom is een bepaalde zet goed? Wat zag je over het hoofd? En kan het misschien nóg beter?

♟ Partij spelen
Want uiteindelijk is er maar één plek waar alles samenkomt: achter het schaakbord.

Fouten maken hoort erbij

Bij ons hoef je niet bang te zijn om een verkeerde zet te doen.

Sterker nog: een fout kan een uitstekende schaakles zijn.

We proberen daarom niet alleen te vertellen dat een zet fout was, maar vooral samen te ontdekken waarom.

Wat was de tegenstander van plan?
Stond er misschien een stuk ongedekt?
Had je iets kunnen aanvallen?
Wat zou er gebeuren als je eerst één zet verder had gekeken?

Langzaam verandert daardoor ook de manier waarop een kind naar een schaakbord kijkt.

Niet zo snel mogelijk naar de volgende stap

Het behalen van een volgende stap is leuk, maar snelheid is bij ons niet het belangrijkste.

We vinden het belangrijker dat een kind de onderwerpen echt begrijpt en tijdens een partij begint te herkennen.

Daarom kan er binnen een niveau extra worden geoefend. De Stappenmethode heeft hiervoor naast de gewone werkboeken onder andere extra-, plus- en mixboeken.

Een kind hoeft dus niet direct naar moeilijkere stof omdat het werkboek klaar is. Soms is extra oefenen precies wat nodig is om daarna weer een grote sprong vooruit te maken.

Ieder kind op zijn eigen niveau

Kinderen verschillen.

De één ziet een tactische combinatie onmiddellijk. Een ander heeft iets meer tijd nodig. Sommige kinderen vinden het heerlijk om moeilijke schaakproblemen op te lossen, terwijl anderen vooral veel partijen willen spelen.

Daar proberen onze trainers rekening mee te houden.

Het doel is niet dat iedereen precies even snel door dezelfde lesstof gaat. Het doel is dat ieder kind vooruitgaat.

Meer dan alleen schaken

Natuurlijk willen we kinderen leren hoe ze betere schakers kunnen worden. Maar achter het schaakbord gebeurt nog veel meer.

Schaken stimuleert kinderen om zich te concentreren, vooruit te denken, zelfstandig beslissingen te nemen en problemen op te lossen.

Ze ontdekken ook dat niet iedere beslissing goed uitpakt. Soms win je, soms verlies je. Je analyseert wat er gebeurde, schudt elkaar de hand en probeert het de volgende partij opnieuw.

Dat hoort allemaal bij schaken.

En vooral: plezier!

We kunnen kinderen openingen, matbeelden en combinaties leren, maar uiteindelijk willen we vooral dat ze iedere week met plezier naar de schaakclub komen.

Samen trainen. Nieuwe dingen ontdekken. Een mooie combinatie vinden. Een partij winnen waarvan je dacht dat je hem zou verliezen. En natuurlijk nieuwe vrienden maken.

Want als je plezier hebt in schaken, wil je blijven spelen.

En als je blijft spelen, word je vanzelf steeds beter.

Nieuwsgierig geworden?

Een kind hoeft nog geen ervaren schaker te zijn om bij ons te beginnen. Ook kinderen die het spel pas net hebben ontdekt zijn welkom.

Kom gerust eens kennismaken en ervaren hoe het is om bij de Lelystadse Schaakvereniging te schaken.

♟ Kom een keer meedoen!